KOT W KULTURZE EGIPTU

„Ktokolwiek zabije kota w Egipcie zostaje skazany na śmierć, bez względu na to czy popełnił to przestępstwo umyślnie czy nie. Ludzie zbierają się i zabijają go. Nieszczęśliwy Rzymianin, który przypadkiem zabił kota nie mógł zostać ocalony ani przez Króla Ptolemeusza ani w skutek strachu jaki budził Rzym.” (Diodorus Siculus)

W starożytnym Egipcie kot był zwierzęciem otoczonym szczególną czcią. Nic dziwnego, Egipt to kraj zboża, spichlerz świata śródziemnomorskiego, a kot strzegł zbiorów przed gryzoniami.

Koty przedstawiane w sztuce egipskiej miały znaczenie symboliczne i religijne. Przedstawiano je z biżuterią jak naszyjniki lub kolczyki. Rzadko pojawiały się w egipskiej mitologii i hieroglifach. Nazywano je po prostu miu.

Egipcjanie udomowili afrykańskiego kota ok. 3500 lat p.n.e. Powstał wtedy kult bogini Bast lub Bastet przedstawianej jako kotka lub kobieta z głową kotki. Bastet to bogini płodności, macierzyństwa, radości, miłości, dzieci, muzyki i tańca i wszystkiego co radosne. Była boginią domu, bo który dom mógł się obejść bez kota.

 

Rodzina kotów była w Egipcie łączona ze Słońcem. Wierzono, że w nocy bóg słońca Ra przebywa zaświaty w słonecznej łodzi. Jest wtedy narażony na ataki złych duchów pod wodzą węża Apophis. Wierzono, że pomagały mu lwy, których oczy świecą w ciemności i niejako przywołują dzień.

Lwia bogini Sekhmet przedstawiana jako kobieta z głową lwa uosabiała niszczącą moc słońca. Łączono ją z wojną, walką, polowaniem. Była też boginią zwycięstwa i oczyszczenia.

 

Inną kocią boginią była Mafdet, czczoną pod postacią ocelota. Była tą która niszczy węże.

Egipt nie posiadał jednej religii. Różne bóstwa czczone były w różnych regionach kraju. Kult tych bardziej popularnych rozprzestrzeniał się na inne regiony, ulegał licznym zmianom.

Bastet była początkowo lokalną boginią w delcie Nilu, a jej kult rozwinął się z kultu lwa. Jednak jej koci aspekt przyniósł jej wielką popularność, gdyż reprezentowała jakby łagodniejszą i bardziej przyjazną stronę lwa.

Po raz pierwszy wspomina o Bastet w czsach II dynastii. „Bastet, pani Anhktaui”, czytamy w instkrypcji w świątynie z czasów V dynastii, gdzie znaleziono pierwszy portret Bastet. Jednakże kult kociej bogini formuje się w pełni dopiero w czsach 21 dynastii ok. 1500 lat później.

Ośrodkiem jej kultu było Bubastis na północ od Gizy we wschodniej części delty Nilu. Z tego powodu oraz dlatego że związana była z wschodzącym słońcem nazywano ją Panią Wschodu.

Świątynia została zbudowana w czasach 12 dynastii. Około 1000 lat temu, w 950 p.n.e. Bastet stała się niezwykle popularna, gdy faraonowie z dynastii libijskiej uznali ją za swą protektorkę. Bubastis stało się stolicą Egiptu, a nowa świątynia została zbudowana w Tebach.

Koty były podziwiane z męstwo, siłę i aktywność, trzy cechy faraonów. Jako bóstwo solarne Bast była łączona z Ra i opisywana jako jego córka lub żona, z którym miała syna Maahesa. Bastet była boginią radości, muzyki i tańca ale potrafiła być drapieżna gdy chciała.

Według Herodota, gdy w Egipcie wybuchł pożar, ludzie martwili się bardziej o koty niż o płonący dobytek. Gdy kot zginął w płomieniach właściciele go długo opłakiwali. Gdy kot zmarl naturalną śmiercią na znak żałoby domownicy golili sobie brwi. Gdy zmarł pies golili też głowy i całe ciało.
Zmarłe koty zabierano do świątyni w Bubastis, gdzie były balsamowane i chowane. Suki zaś chowano w wioskach gdzie zdechły w świętych trumnach.
Herodot, który starał się przyrównać bóstwa Egipskie do Greckich, utożsamił Bast z Artemidą.

Imię Bast oznacą tę, która drapie. Nazywano ją też imionami: Ubasti, Ba en Aset (Dusza Aset(Izydy)), Pasht. Słowo kot, które brzmi podobnie w wielu językach pochodzi z egipskiego utchat.

Ok. 350 p.n.e. kult Bast został porzucony a całkowity jego kres połozył dekret cesarski z 390 r. n.e. który zakazał czczenia kociej bogini.

CIEKAWOSTKI!!!!

17 LUTEGO ODBYWA SIĘ ŚWIATOWY DZIEŃ KOTA.

W Polsce święto to jest obchodzone od 2006 roku.

• Jurij Gagarin podczas wizyty w Paryżu dostał w prezencie perskiego kota. Zabrał go więc do domu, ale zwierzę okazało się wyjątkowo wybredne. Dwa razy w tygodniu samolot musiał mu więc przywozić z Paryża specjalne kocie przysmaki.
• Dante Alighieri miał parę kotów perskich, którą nauczył przynoszenia małych przedmiotów i przewracania stron w książkach. Nie potrafił pisać, nie mając w pobliżu swoich ulubieńców.
• Charles Dickens miał bardzo inteligentnego kota, który gasił łapką świece, gdy uznał, że jego pan powinien już udać się na spoczynek.
• Ernest Hemingway hodował krowę, by jego 40 kotów miało codziennie świeże mleko. Najbardziej wyróżnione czworonogi jadły z pisarzem posiłki przy stole.

W Japonii kot jest najpopularniejszą maskotką. Jego portret z podniesioną łapką w geście pozdrowienia widnieje przy wejściu do sklepów i restauracji. Manekineko zapewnia powodzenie w interesach.

W 1879 roku w Belgii przeprowadzono próbę zastąpienia gołębi pocztowych kotami. 37 zwierząt wywieziono z Liege do miejscowości położonej w promieniu 30 km. Koty wyposażono w odpowiedni ekwipunek i wypuszczono. Wszystkie wróciły do Liege, ale większość pozbyła się w drodze przesyłek. Okazały się listonoszami niegodnymi zaufania.

W kuchni kantońskiej występuje potrawa o nazwie „Smok, tygrys i feniks”, sporządzana m.in. z mięsa kota. Również australijscy Aborygeni zabijają i zjadają zdziczałe koty.

WYBRANE RASY KOTÓW

KOTY PÓŁDUGOWŁOSE

TURECKI VAN - rasa kota angorskiego pochodzący z rejonu jeziora Van w Turcji. Jeden z niewielu kotów, które wychowane w pobliżu wody potrafią pływać. Za odrębną rasę został oficjalnie uznany w 1969 roku.

 

KOTY KRÓTKOWŁOSE

KORAT - jedna z ras kotów. W swojej ojczyżnie , Tajlandi jest nazywany Si-Sawat, czyli szczęśliwy los.

Wygląd – Muskularny, wysmukły kot średniej wielkości o srebrzystoniebieskiej sierści. Ogon średniej długości, gruby u nasady, zaokrąglony na końcu. Głowa okrągła, szeroko rozstawione oczy, za młodu bursztynowe, w wieku ok. 2 lat zmieniają kolor na zielony.

NAGIE

SFINKS - (kanadyjski bezwłosy) jest to rasa kotów. Przeważnie Sfinksy w Ameryce i Europie pochodzą od kanadyjskiego kota domowego, któremu w 1962r. w wyniku samoistnej mutacji urodziły się dwa łyse młode.

Charakterystyczne cechy Sfinksa:

• wygląda na bezwłosego, w dotyku gorący i delikatny,
• dopuszczalne jest bardzo krótkie owłosienie na nosie, uszach, ogonie, (u samców na jądrach),
• uszy duże odstające,
• oczy (kształtu cytryny) skośne do góry w kierunku uszu,
• głowa smukła, dłuższa niż szersza,
• nos i kości policzkowe mocno zarysowane,
• dobrze zbudowane ciało, średniej budowy z szerszą klatką piersiową,
• sfinks ma długie łapy i ogon w porównaniu do innych ras,
• ta uparta rasa lubi zabawę, jest towarzyski, przywiązany bardzo do człowieka.

RASY KOTA DOMOWEGO

• Koty długowłose
  • Brytyjski długowłosy
  • Perski
• Koty półdługowłose
  • Balijski
  • Balinese
  • Birmański
  • Cymric
  • Highland fold
  • Jawajski
  • Maine coon
  • Norweski leśny
  • Ragdoll
  • Selkirk reks
  • Somalijski
  • Syberyjski
  • Szkocki kłapouchy(lub szkocki fold)
  • Turecka angora
  • Turecki van
  • York chocolate
• Koty krótkowłose
  • Abisyński
  • Amerykański curl
  • Amerykański krótkowłosy
  • Amerykański ostrowłosy
  • Bengalski
  • Bombajski
  • Burmilla
  • Brytyjski krótkowłosy
  • Burmański
  • California spangled
  • Chartreux
  • Cornish rex
  • Devon rex
  • Egipski mau
  • Egzotyczny
  • Europejski
  • Japoński bobtail
  • Kalifornijski spangled
  • Korat
  • Kartuzki
  • Manx
  • Ocicat
  • Orientalny
  • Rosyjski niebieski
  • Selkirk rex
  • Singapurski
  • Szkocki zwisłouchy
  • Syjamski
  • Tonkijski
• Nagie
  • Doński sfinks
  • Sfinks
• Mieszańce (koty nierasowe)

ZACHOWANIE I PIELĘGNACJA cd.

 HIGIENA

Koty nie używają tak jak inne zwierzęta jakichkolwiek zbiorników wodnych do mycia się. Koty myją się kilkakrotnie w ciągu dnia, za pomocą swojego języka oraz łap. Język kota jest szorstki, przez co skutecznie usuwa brud z futra.

ZACHOWANIE I PIELĘGNACJA

EMOCJE

Stan emocjonalny kota można odczytać poprzez jego zachowanie.

• kot jest spokojny, zachowuje czujność
  

•   kot jest zadowolony, zrelaksowany, przymknięte powieki oznaczają również senność
  

• kot jest zdenerwowany lub wystraszony
  

• kot jest gotowy do ataku
  

Ogon kota oprócz pomagania mu w utrzymaniu równowagi w chodzeniu na wąskich powierzchniach również pokazuje nastrój kota.

• Ogon ustawiony na wprost oznacza, że kot jest spokojny.
• Ogon uniesiony pionowo do góry oznacza chęć kota do zabawy.
• Gdy kot macha ogonem oznacza to jego zdenerwowanie, czyli inaczej niż jest to w przypadku psa.
  

ANATOMIA

KOT DOMOWY  ma:

• okrągłą głowę
• duże oczy przystosowane do widzenia w niskim natężeniu światła
• spiczaste uszy
• znakomity słuch i wzrok, węch dość słaby
• wąsy czuciowe – wibryssy

Pazury kota zaopatrzone są w specjalny mechanizm umożliwiający ich chowanie.

Masa ciała kota waha się od 2.5 do 7 kg. Niektóre koty jednak uzyskują większą wagę, dochodzącą do ok. 12 kg.

Hodowany w warunkach domowych dożywa ok. 15–20 lat, niekiedy więcej. Zdziczałe koty „piwnicowe” żyją zwykle do 2 lat, choć okres ten może ulec wydłużeniu dzięki dożywianiu. Ciąża trwa ok. 60 dni, przeciętny miot liczy 3-5 kociąt.

KOT DOMOWY

KOT DOMOWY (Felis silvestris catus, dawniej także Felis catus lub Felis (silvestris) domesticus) – udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych z rodziny kotowatych. Prawdopodobnie pochodzi od kota nubijskiego lub żbika.

Udomowiony ok. 4000 p.n.e, w Nubii, a ok. 2000 p.n.e pospolicie hodowany w Egipcie.

Był wykorzystywany do:

• tępienia gryzoni zagrażającym zapasom żywności osiadłych ludzi
• pozyskiwania futer, a nawet mięsa (Boliwia, Chiny)
• celów naukowych.

Czasami gdy doceniono ich zasługi w zwalczaniu szkodników koty stawały się obiektem kultu tak jak w starożytnym Egipcie. Wyhodowano wiele ras różniących się ubarwieniem i długością włosów.

Witam wszystkich!!!

Witam wszystkich na moim blogu )

Pozdrawiam!!!